چرا بوتاکس روی بعضی از خطوط صورت اثر دارد و روی بعضی دیگر نه؟
برای پاسخ به این سؤال، ابتدا باید تفاوت میان چین‌وچروک حرکتی و تغییراتی را که به دلیل کاهش حجم یا شلی پوست ایجاد شده‌اند، بدانیم.
بوتاکس پیام عصبی ارسالی به عضله هدف را برای مدتی کاهش می‌دهد. در نتیجه، آن عضله با قدرت قبلی منقبض نمی‌شود و خطوطی که بر اثر حرکت مکرر عضله ایجاد شده‌اند، ملایم‌تر می‌شوند.
برای مثال:
- هنگام اخم‌کردن، خطوط عمودی میان ابروها مشخص می‌شوند.
- هنگام بالابردن ابروها، خطوط افقی پیشانی شکل می‌گیرند.
- هنگام خندیدن، خطوط کنار چشم بیشتر مشخص می‌شوند.
این‌ها نمونه‌هایی از خطوط حرکتی هستند و به همین دلیل می‌توانند با بوتاکس کاهش پیدا کنند.
اما اگر مشکل اصلی صورت گودی، کاهش حجم، چربی موضعی، فرم استخوان یا افتادگی قابل‌توجه پوست باشد، بوتاکس الزاماً انتخاب مناسبی نیست.
یک راه ساده برای تشخیص اولیه
اگر خط موردنظر هنگام اخم‌کردن، خندیدن یا بالابردن ابروها بیشتر می‌شود، احتمالاً فعالیت عضله در ایجاد آن نقش دارد.
اگر مشکل به شکل گودی، فرورفتگی یا افتادگی دیده می‌شود، باید روش‌های دیگری نیز بررسی شوند.
براساس راهنمای علمی منتشرشده در مجله Journal of Cosmetic Dermatology، انتخاب ناحیه و مقدار تزریق باید پس از بررسی صورت در حالت عادی و هنگام حرکت انجام شود؛ چون قدرت و الگوی حرکت عضلات در همه افراد یکسان نیست.
اگر می‌خواهید ابتدا با عملکرد این ماده بیشتر آشنا شوید، مقاله بوتاکس چیست؟ نحوه اثر، کاربردها، فواید و محدودیت‌ها را بخوانید.
انواع بوتاکس صورت براساس ناحیه تزریق
حالا که می‌دانیم بوتاکس بیشتر روی مشکلات ناشی از فعالیت عضلات اثر دارد، می‌توانیم سراغ نواحی مختلف صورت برویم.
رایج‌ترین نواحی تزریق بوتاکس عبارت‌اند از:
این جدول فقط کاربرد کلی هر ناحیه را نشان می‌دهد. تعداد نقاط تزریق، مقدار دارو و حتی مناسب‌بودن یک ناحیه باید برای هر فرد جداگانه مشخص شود.
بوتاکس پیشانی، خط اخم و دور چشم؛ سه ناحیه رایج بالای صورت
پیشانی، خط اخم و کنار چشم را نمی‌توان سه بخش کاملاً جدا از هم در نظر گرفت. عضلات این نواحی هنگام اخم، تعجب، تمرکز و خندیدن روی یکدیگر اثر می‌گذارند. به همین دلیل، پزشک قبل از تزریق یک قسمت، حرکت کل بالای صورت را بررسی می‌کند.
بوتاکس خطوط پیشانی
خطوط افقی پیشانی بیشتر هنگام بالابردن ابروها شکل می‌گیرند. با تکرار این حرکت، ممکن است خطوط به‌مرور عمیق‌تر شوند و حتی در حالت عادی نیز باقی بمانند.
بوتاکس با کاهش فعالیت عضله پیشانی می‌تواند این خطوط را ملایم‌تر کند. اما همین عضله در بالا نگه‌داشتن ابروها نیز نقش دارد. بنابراین تزریق بدون توجه به موقعیت ابرو و پلک ممکن است باعث سنگینی پیشانی یا پایین‌ترآمدن ابرو شود.
به همین دلیل است که یک نقشه ثابت برای بوتاکس پیشانی همه افراد مناسب نیست.
بوتاکس خط اخم
خط اخم به شکل یک یا دو خط عمودی میان ابروها دیده می‌شود. این خطوط هنگام اخم‌کردن یا تمرکز بیشتر مشخص می‌شوند و گاهی باعث می‌شوند چهره خسته، ناراحت یا عصبانی به نظر برسد؛ حتی وقتی فرد چنین حسی ندارد.
اگر خط اخم بیشتر هنگام حرکت ابروها دیده شود، کاهش فعالیت عضلات این ناحیه می‌تواند نتیجه خوبی ایجاد کند. اما اگر خط در حالت عادی نیز عمیق باشد، ممکن است بوتاکس حرکت عضله را کم کند ولی خود خط به‌طور کامل برطرف نشود.
طبق اطلاعات رسمی سازمان غذا و داروی آمریکا درباره BOTOX Cosmetic، هنگام درمان خطوط پیشانی باید ارتباط آن با عضلات خط اخم نیز در نظر گرفته شود تا احتمال پایین‌آمدن ابرو کمتر شود.
برای آشنایی کامل‌تر با این نواحی می‌توانید صفحه بوتاکس پیشانی و دور چشم را ببینید.
بوتاکس خطوط پنجه‌کلاغی کنار چشم
خطوطی که هنگام خندیدن در گوشه خارجی چشم ظاهر می‌شوند، به خطوط پنجه‌کلاغی معروف‌اند. این خطوط با فعالیت عضله دور چشم ایجاد می‌شوند و یکی از رایج‌ترین نواحی تزریق بوتاکس هستند.
هدف از تزریق در این قسمت، بی‌حرکت‌کردن کامل اطراف چشم نیست؛ بلکه قرار است انقباضی که باعث پررنگ‌شدن خطوط می‌شود، کاهش پیدا کند و حالت طبیعی خنده حفظ شود.
نکته مهم این است که پنجه‌کلاغی با مشکلات زیر تفاوت دارد:
- گودی زیر چشم
- پف زیر چشم
- تیرگی دور چشم
- شلی پوست پلک
ممکن است یک فرد چند مورد از این مشکلات را هم‌زمان داشته باشد، اما بوتاکس برای همه آن‌ها کاربرد یکسانی ندارد.
آیا با بوتاکس می‌توان ابرو را بالا برد؟
با تنظیم فعالیت عضلاتی که ابرو را به سمت بالا یا پایین می‌کشند، ممکن است قسمت خارجی ابرو کمی بالاتر قرار بگیرد. به این تغییر محدود، لیفت ابرو با بوتاکس گفته می‌شود.
این نتیجه ظریف است و نباید آن را با لیفت جراحی یا روش‌هایی که برای افتادگی شدید طراحی شده‌اند، یکسان دانست.
فرم طبیعی ابرو، وضعیت پلک، قدرت عضلات و فاصله ابرو تا چشم بر نتیجه اثر می‌گذارند. به همین دلیل ممکن است این کاربرد برای یک فرد مناسب باشد و برای فرد دیگری توصیه نشود.
کاربرد بوتاکس از بینی تا چانه
وقتی از پیشانی به سمت قسمت‌های پایین صورت حرکت می‌کنیم، شرایط کمی متفاوت می‌شود. عضلات این بخش‌ها در خندیدن، حرف‌زدن، نوشیدن و غذاخوردن نقش دارند. بنابراین انتخاب ناحیه و مقدار تزریق باید با دقت بیشتری انجام شود.
بوتاکس خطوط خرگوشی بینی
برخی افراد هنگام خندیدن یا جمع‌کردن بینی، خطوط کوتاهی در دو طرف یا بالای بینی دارند. این خطوط به خطوط خرگوشی معروف‌اند.
اگر فعالیت عضلات اطراف بینی علت اصلی این خطوط باشد، می‌توان کاهش آن‌ها را با بوتاکس بررسی کرد. بااین‌حال، محل و الگوی خطوط در همه افراد مشابه نیست و تزریق این ناحیه برای همه ضرورت ندارد.
در بیانیه اجماع متخصصان خاورمیانه درباره بوتاکس نیز تأکید شده است که الگوی خطوط بینی میان افراد متفاوت است و درمان باید براساس محل شکل‌گیری خطوط و حرکت عضلات همان فرد طراحی شود.
بوتاکس لبخند لثه‌ای
در بعضی افراد هنگام خندیدن، لب بالا بیش از حد به سمت بالا حرکت می‌کند و بخش بیشتری از لثه دیده می‌شود. اگر علت اصلی، فعالیت زیاد عضلات بالا‌برنده لب باشد، بوتاکس می‌تواند میزان بالا‌رفتن لب را کاهش دهد.
اما لبخند لثه‌ای همیشه منشأ عضلانی ندارد. موارد زیر نیز می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند:
- فرم فک
- وضعیت دندان‌ها
- طول لب بالا
- مقدار بافت لثه
- نحوه رویش دندان‌ها
بنابراین ابتدا باید علت مشخص شود. اگر مشکل منشأ دندانی یا فکی داشته باشد، بوتاکس به‌تنهایی پاسخ کاملی ایجاد نمی‌کند.
اطلاعات بیشتر درباره این کاربرد را در صفحه بوتاکس لبخند لثه‌ای بخوانید.
لیپ فلیپ یا بوتاکس لب
در روشی که با نام لیپ فلیپ شناخته می‌شود، مقدار محدودی بوتاکس برای کاهش فعالیت بخشی از عضله دور لب استفاده می‌شود. در نتیجه، لبه لب بالا ممکن است کمی بیشتر نمایان شود.
اما باید به یک تفاوت مهم توجه کنیم:
- لیپ فلیپ: حرکت عضله لب را به‌صورت محدود تغییر می‌دهد.
- فیلر لب: به لب حجم می‌دهد و می‌تواند روی فرم آن اثر بگذارد.
پس بوتاکس به لب حجم واقعی اضافه نمی‌کند و جایگزین فیلر لب نیست.
از آنجا که عضله دور لب در صحبت‌کردن، نوشیدن و خندیدن نقش دارد، تزریق این ناحیه باید محافظه‌کارانه انجام شود.
بوتاکس گوشه‌های دهان
در بعضی افراد، فعالیت عضلات پایین‌کشنده دهان باعث می‌شود گوشه‌های لب رو به پایین قرار بگیرند. کاهش محدود فعالیت این عضلات ممکن است حالت افتاده گوشه‌های دهان را کمتر کند.
البته اگر علت اصلی، کاهش حجم یا افتادگی پوست باشد، بوتاکس به‌تنهایی کافی نیست.
بوتاکس چانه
گاهی پوست چانه هنگام صحبت‌کردن یا بستن لب‌ها جمع می‌شود و حالت ناهموار یا سنگفرشی پیدا می‌کند. اگر علت این حالت، انقباض زیاد عضله چانه باشد، بوتاکس می‌تواند شدت جمع‌شدن پوست را کاهش دهد.
طبق بیانیه اجماع منتشرشده در سال ۲۰۲۳، شکل و نحوه حرکت عضله چانه در افراد یکسان نیست و همین تفاوت می‌تواند روی انتخاب الگوی تزریق اثر بگذارد.
بوتاکس چانه نباید با فیلر چانه اشتباه گرفته شود:
- بوتاکس فعالیت عضله را کاهش می‌دهد.
- فیلر برای اصلاح حجم و فرم چانه استفاده می‌شود.
اگر مشکل اصلی عقب‌بودن یا کم‌حجم‌بودن چانه باشد، بوتاکس نمی‌تواند ساختار آن را تغییر دهد.
بوتاکس عضله فک
عضله ماستر یکی از عضلات اصلی جویدن است. در بعضی افراد این عضله حجم یا قدرت بیشتری دارد و باعث می‌شود قسمت پایینی صورت پهن‌تر دیده شود.
کاهش فعالیت عضله ماستر می‌تواند به‌مرور از برجستگی عضلانی پایین صورت کم کند. اما هر صورت پهنی با بوتاکس باریک نمی‌شود؛ چون علت ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
- استخوان پهن فک
- چربی پایین صورت
- افتادگی پوست
- برجستگی عضله ماستر
- ترکیبی از چند عامل
بنابراین قبل از تصمیم‌گیری باید مشخص شود کدام عامل در فرم پایین صورت نقش بیشتری دارد.
نکته پزشکی
همه کاربردهای بوتاکس صورت برای تمام برندها و در همه کشورها تأییدیه یکسانی ندارند. برای نمونه، در اطلاعات رسمی BOTOX Cosmetic، خطوط پیشانی، خط اخم، پنجه‌کلاغی و نوارهای عضلانی گردن ذکر شده‌اند. کاربردهایی مانند خطوط بینی، اطراف لب، چانه و عضله فک ممکن است بسته به محصول و قوانین هر کشور خارج از موارد ثبت‌شده همان محصول باشند.
بوتاکس نفرتیتی؛ از خط فک تا گردن
عضله پلاتیسما از گردن به قسمت پایینی صورت امتداد دارد. فعالیت این عضله در بعضی افراد می‌تواند نوارهای عمودی گردن را برجسته‌تر کند یا باعث کشش رو به پایین در امتداد فک شود.
در بوتاکس نفرتیتی، بخش‌هایی از این عضله پس از بررسی پزشک هدف قرار می‌گیرند تا:
- نوارهای عضلانی گردن کاهش پیدا کنند.
- کشش رو به پایین کمتر شود.
- خط فک در فرد مناسب مشخص‌تر شود.
اما بوتاکس نفرتیتی برای تمام انواع افتادگی یا غبغب کاربرد ندارد. اگر مشکل اصلی چربی زیر چانه، عقب‌بودن چانه یا شلی قابل‌توجه پوست باشد، روش‌های دیگری نیز باید بررسی شوند.
برای اطلاعات بیشتر می‌توانید صفحه بوتاکس نفرتیتی را مطالعه کنید.
بوتاکس فقط برای صورت نیست؛ نگاهی به بوتاکس زیربغل
بوتاکس علاوه بر کاهش خطوط حرکتی صورت، کاربردهای درمانی دیگری نیز دارد. یکی از این کاربردها، کنترل تعریق بیش از حد است. اگر دغدغه اصلی شما تعریق شدید است، اطلاعات صفحه بوتاکس زیر بغل برای کاهش تعریق برایتان مرتبط‌تر خواهد بود.
بوتاکس فول فیس یا بوتاکس کامل صورت چیست؟
وقتی عبارت «بوتاکس فول فیس» را می‌شنویم، شاید تصور کنیم قرار است به تمام قسمت‌های صورت بوتاکس تزریق شود. اما فول فیس چنین معنایی ندارد.
در این روش، پزشک به‌جای تمرکز روی یک خط یا ناحیه، ارتباط میان عضلات و حرکت قسمت‌های مختلف صورت را بررسی می‌کند. سپس فقط نواحی‌ای انتخاب می‌شوند که واقعاً به تزریق نیاز دارند.
در بعضی مراکز، بوتاکس فول فیس به تزریق هماهنگ سه ناحیه بالای صورت گفته می‌شود:
- پیشانی
- خط اخم
- خطوط پنجه‌کلاغی
در تعریف گسترده‌تر، ممکن است با توجه به شرایط فرد، نواحی دیگری مانند بینی، چانه، عضله فک یا گردن نیز بررسی شوند.
بنابراین:
- بوتاکس کامل صورت به معنی تزریق در تمام عضلات نیست.
- تعداد مشخصی از نقاط برای همه وجود ندارد.
- همه افراد به ترکیب یکسانی از نواحی نیاز ندارند.
- گاهی تزریق یک یا دو ناحیه نتیجه مناسب‌تری ایجاد می‌کند.
براساس اجماع تخصصی سال ۲۰۲۳ درباره درمان خطوط بالای صورت، استفاده از الگوهای ثابت برای همه افراد مناسب نیست. صورت باید هم در حالت عادی و هم هنگام حرکت بررسی شود و قدرت هر عضله نیز در تصمیم‌گیری لحاظ شود.
تفاوت بوتاکس فول فیس با کانتورینگ فول فیس
این دو عبارت ممکن است شبیه به نظر برسند، اما هدف آن‌ها متفاوت است:
ممکن است پزشک برای بعضی افراد ترکیبی از روش‌ها را پیشنهاد دهد، اما بوتاکس و فیلر نباید جایگزین یا مترادف یکدیگر معرفی شوند.
آیا بوتاکس صورت آقایان متفاوت است؟
بوتاکس برای خانم‌ها و آقایان از نظر ماده و نحوه اثر تفاوت اساسی ندارد؛ اما برنامه تزریق ممکن است متفاوت باشد.
براساس گزارش انجمن جراحان پلاستیک آمریکا، قدرت و حجم بعضی عضلات صورت در آقایان بیشتر است. فرم پیشانی، محل رویش مو، حالت ابرو و نتیجه‌ای که فرد انتظار دارد نیز می‌تواند روی مقدار و محل تزریق اثر بگذارد.
برای مثال، بسیاری از آقایان می‌خواهند خط اخم آن‌ها کمتر شود، اما فرم طبیعی و نسبتا صاف ابروها حفظ شود. بنابراین نباید یک الگوی یکسان برای تمام خانم‌ها یا تمام آقایان در نظر گرفت.
به‌طور کلی، این عوامل از جنسیت به‌تنهایی مهم‌ترند:
- قدرت عضلات
- محل و عمق خطوط
- فرم ابرو و پیشانی
- تقارن طبیعی صورت
- نتیجه مورد انتظار فرد
- سابقه تزریق قبلی
سن نیز به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که فرد باید بوتاکس انجام دهد یا نه. در مقاله بهترین سن برای بوتاکس؛ چه زمانی شروع کنیم؟ این موضوع را دقیق‌تر بررسی کرده‌ایم.
روش انجام بوتاکس صورت چگونه است؟
تزریق بوتاکس ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما بخش اصلی کار قبل از ورود سوزن انجام می‌شود؛ یعنی زمانی که پزشک حرکت عضلات و ارتباط نواحی مختلف را بررسی می‌کند.
روند کلی تزریق به این شکل است:
- بررسی سابقه پزشکی: داروهای مصرفی، بیماری‌ها، حساسیت‌ها و سابقه تزریق‌های قبلی پرسیده می‌شوند.
- مشاهده صورت در حالت عادی: موقعیت ابرو، پلک، خطوط ثابت و تقارن صورت بررسی می‌شود.
- بررسی صورت هنگام حرکت: ممکن است از فرد خواسته شود اخم کند، بخندد یا ابروهایش را بالا ببرد.
- انتخاب نواحی لازم: فقط عضلاتی انتخاب می‌شوند که در ایجاد مشکل نقش دارند.
- تزریق: پس از تمیزکردن پوست، دارو با سوزن ظریف در نقاط تعیین‌شده تزریق می‌شود.
- توضیح مراقبت‌ها: توصیه‌های لازم برای ساعات و روزهای بعد ارائه می‌شوند.
انجمن جراحان پلاستیک آمریکا توضیح می‌دهد که در صورت بیش از ۴۰ عضله وجود دارد و انتخاب دقیق عضلات هدف به شناخت آناتومی و تجربه پزشک نیاز دارد. این انجمن همچنین تأکید می‌کند که هدف، کاهش فعالیت عضلات ایجادکننده خط و حفظ حرکت طبیعی سایر عضلات است.
برای اطلاع از زمان شست‌وشوی صورت، خوابیدن، آرایش و ورزش، مقاله مراقبت‌های قبل و بعد بوتاکس را بخوانید.
چه زمانی بوتاکس انتخاب مناسبی نیست؟
بوتاکس بیشتر برای مشکلاتی کاربرد دارد که فعالیت عضلات در ایجاد آن‌ها نقش دارد. در موارد زیر ممکن است روش دیگری مناسب‌تر باشد:
- گودی یا کاهش حجم صورت
- عقب‌بودن یا کم‌حجم‌بودن چانه
- افتادگی قابل‌توجه پوست
- چربی زیر چانه
- تیرگی یا پف زیر چشم
- فرورفتگی شقیقه یا گونه
- خط خنده ناشی از کاهش حجم
- خطوط عمیقی که در حالت عادی باقی مانده‌اند.
گاهی نیز ممکن است پزشک ترکیبی از بوتاکس و روش‌های دیگر را پیشنهاد دهد. اما این تصمیم باید براساس علت اصلی مشکل گرفته شود؛ نه صرفاً به این دلیل که چند روش زیبایی در کلینیک وجود دارند.
بالاخره کدام نوع بوتاکس برای شما مناسب است؟
برای پاسخ به این سؤال، فقط دانستن نام ناحیه کافی نیست. ابتدا باید مشخص شود خط موردنظر هنگام حرکت ایجاد می‌شود یا در حالت عادی نیز باقی مانده است. سپس قدرت عضلات، فرم ابرو و پلک، تقارن صورت و نتیجه مورد انتظار بررسی می‌شوند.
برای یک نفر ممکن است فقط بوتاکس خط اخم کافی باشد. فرد دیگری به بررسی هم‌زمان پیشانی و کنار چشم نیاز داشته باشد و برای شخص دیگری اصلاً بوتاکس انتخاب اصلی نباشد.
هدف، تزریق بیشترین تعداد ناحیه نیست؛ بلکه باید قسمت‌هایی انتخاب شوند که کاهش کنترل‌شده فعالیت آن‌ها بتواند نتیجه‌ای متناسب با چهره ایجاد کند.
برای بررسی نواحی مناسب و دریافت مشاوره می‌توانید صفحه تزریق بوتاکس در تبریز را ببینید یا با کلینیک دکتر مریم آقاخانی در ارتباط باشید.
سؤالات متداول درباره انواع بوتاکس صورت
پیشانی، خط اخم و خطوط پنجه‌کلاغی کنار چشم رایج‌ترین نواحی تزریق هستند. در افراد مناسب می‌توان نواحی دیگری مانند اطراف بینی، بالای لب، چانه، عضله فک و گردن را نیز بررسی کرد.
این اصطلاح معمولاً به پیشانی، خط اخم و کنار چشم اشاره دارد. بااین‌حال ممکن است تعریف بستههای سهناحیهای در مراکز مختلف متفاوت باشد؛ بنابراین قبل از تزریق باید دقیقاً مشخص شود چه قسمت‌هایی در نظر گرفته شده‌اند.
خیر. ارتفاع پیشانی، محل رویش مو، قدرت عضله، فرم ابرو، وضعیت پلک و الگوی خطوط در انتخاب نقاط تزریق مؤثرند.
تعداد ثابتی برای آن وجود ندارد. تعداد نقاط به عضلات هدف، قدرت آن‌ها، فرم صورت و نواحی موردنیاز بستگی دارد. فول فیس به معنی تزریق به تمام قسمت‌های صورت نیست.
خط خنده معمولاً فقط بر اثر فعالیت یک عضله ایجاد نمی‌شود و کاهش حجم یا ساختار صورت نیز در شکل‌گیری آن نقش دارد. بوتاکس ممکن است برای بعضی حرکات اطراف دهان کاربرد داشته باشد، اما درمان اصلی تمام انواع خط خنده نیست.
خیر. بوتاکس ماده حجمدهنده نیست. در لیپ فلیپ فقط حرکت عضله دور لب به‌صورت محدود تغییر می‌کند تا لبه لب بالا کمی بیشتر نمایان شود.
اگر پهنای پایین صورت به برجستگی عضله ماستر مربوط باشد، کاهش فعالیت این عضله می‌تواند بهتدریج پایین صورت را ظریفتر کند. اگر علت اصلی استخوان، چربی یا افتادگی باشد، نتیجه مشابهی ایجاد نمی‌شود.
با ما در بهترین ورژن خود باشید
